در حالی که مديران جديد فدراسيون کشتی ايران، هنوز در آغاز راه قرار دارند، جام "بين المللی" جهان پهلوان تختی، چنان کم رونق و سرد برگزار شده است که نمی تواند مايه دلگرمی اين مديران تازه و بهانه ای برای کسب اعتبار آنها باشد.

به دنبال تغيير و تحولات گسترده در فدراسيون کشتی و برکناری محمدرضا طالقانی از رياست اين فدراسيون،‌ محمدرضا يزدانی خرم، رئيس سابق و موفق فدراسيون واليبال به عنوان سرپرست منصوب شد.

سابقه موفق يزدانی خرم در مديريت واليبال، انتظارات و توقعات فراوانی را به دنبال داشت. از ديگر سو و از همان بدو حضور وی در فدراسيون کشتی، مخالفت های زيادی نيز با اين انتصاب صورت گرفت و شايد يکی از جديدترين و بارزترين اين مخالفت ها را بتوان در استعفای محمد بنا، سرمربی بسيار موفق تيم کشتی فرنگی مشاهده کرد.

اولين محک جدی يزدانی خرم در راس هرم مديريتی فدراسيون کشتی، مسابقات کشتی بازی های آسيايی قطر بود که در آن، هر دو تيم آزاد و فرنگی، نتايجی خوب و حتی فراتر از انتظار کسب کردند و اين تا حدود زيادی به معنای موفقيت يزدانی خرم در نخستين گام، تعبير شد.

اما دومين آوردگاه مهم يزدانی خرم و همکارانش، برگزاری مسابقات جام جهان پهلوان تختی بود. مسابقاتی که در روزهای پايانی دی ماه در بندرعباس برگزار شد و به رغم داشتن نامی بزرگ همچون تختی، هيچ نشانی از يک جام معتبر جهانی يا حتی قاره ای نداشت.

به واقع می توان اين دوره از مسابقات "جام جهان پهلوان تختی" را ضعيف ترين دوره در بين تمامی بيست و هفت دوره برگزار شده برشمرد.

هرچند برخی از کارشناسان کشتی، سطح کيفی اين مسابقات را برای کشتی گيران ايرانی، نسبتاً مطلوب و قابل قبول ارزيابی کردند، اما اکثر کارشناسان ارشد و پيشکسوتان اين رشته، از شرايط کيفی و کمی برگزاری اين دوره از مسابقات، و بخصوص زمان نامناسب و عدم هماهنگی آن با تقويم فدراسيون جهانی کشتی (فيلا)، انتقاد کردند.

از جمله اين منتقدان می توان به منصور برزگر، عليرضا سوخته سرايی و جواد رفوگر اشاره کرد که جملگی، زمان نامناسب مسابقات و عدم حضور تيم های قدرتمند جهان را از جمله دلايل ضعف اين  دوره از مسابقات برشمردند.

به گفته رفوگر، برگزاری اين مسابقات با اين وضعيت، در شان و اندازه کشتی گير پرآوازه ای همچون تختی نيست.

حتی پيش از شروع مسابقات، از شخص يزدانی خرم نيز نقل شد که "اگر ناچار به حفظ استمرار برگزاری اين مسابقات نبوديم، اين دوره را برگزار نمی کرديم".

عوامل اصلی اين ناکامی و بی رونق شدن پر سابقه ترين جام کشتی ايران را می توان از چند منظر بررسی کرد:

عدم ثبات و استمرار مديريت

ايران همواره به عنوان يکی از ارکان اصلی کشتی جهان مطرح بوده و هست. با وجود اين، ضعف، بی ثباتی و عدم استمرار مديريت کشتی (و بطور کلی مديريت کلان ورزش) در ايران، بيشترين لطمه را به اعتبار کشتی ايران وارد کرده است. هنگامی که به حضور مداوم يوری شاهمرادف در عرصه های مختلف مديريت کشتی شوروی سابق و روسيه در طول بيش از سه دهه، و در مقابل،‌ تغييرات پياپی و بنيادی در فدراسيون کشتی ايران توجه کنيم، به راحتی اين موضوع را درک خواهيم کرد.

در حالی که دکتر کيم و همکارانش از کره جنوبی،‌ با حضور پررنگ و مستمر خود در کميته های مختلف کنفدراسيون آسيا و نيز فدراسيون جهانی، روز به روز به اعتبار کشتی کره جنوبی افزوده و در عرصه مسابقات نيز، مانع تضييع حق کشتی گيران اين کشور (حتی در مواردی به قيمت پايمال کردن حق ساير کشتی گيران) می شوند، اما ايران با همه سابقه طولانی و درخشان خود در کشتی، به دليل ضعف و بی ثباتی در رده مديريتی، نتوانسته جايگاه محکم و معتبری را در کنفدراسيون قاره ای و فيلا کسب کند.

دکتر محمد توکل به عنوان تنها نماينده ايران در فدراسيون جهانی هم عملاً هرگز نتوانسته نقشی تاثيرگذار در دفاع از حقوق و اعتبار ايران ايفا کند.

زمان نامناسب و عدم هماهنگی با تقويم فيلا

اين دوره از مسابقات در حالی برگزار شد که تنها يک ماه از پاپان مسابقات آسيايی می گذشت و از ديگر سو، فقط يک هفته به شروع مسابقات معتبر ايوان ياريگين روسيه باقی مانده بود.

طبيعی است که تيم های پرقدرت و معتبر دنيا، در آستانه شرکت در مسابقاتی معتبر همچون ياريگين و پس از پشت سرگذاشتن دوران بدنسازی، تمايلی به شرکت در مسابقات جام تختی نداشته باشند؛‌ چرا که در چنين فاصله زمانی اندکی تا جام ياريگين، جز خستگی و آسيب ديدگی احتمالی کشتی گيران، چيزی نصيبشان نخواهد شد.

تنها کشورهای خارجی حاضر در اين دوره از مسابقات، ترکمنستان و ايالات متحده امريکا بودند. اين در حالی است که به گفته عليرضا سوخته سرايی، در اولين دوره اين مسابقات، شانزده تيم خارجی شرکت داشته اند.

ترکمنستان که اصولاً از جايگاه و اعتبار خاصی در کشتی جهان – و حتی آسيا- برخوردار نيست و حتی در اين مسابقات هم به هيچ مدالی دست نيافت.

از سوی ديگر، تيمی که با نام ايالات متحده در جام تختی شرکت کرد، تنها نشانی که از اين قطب قدرتمند کشتی جهان داشت، پرچمش بود؛ همان چيزی که بيش از هر نکته ديگری مورد توجه رسانه ها قرار گرفت.

حضور ايالات متحده در جام تختی بيشتر از آنکه از لحاظ ورزشی اهميت يابد، از جنبه سياسی، بحث برانگيخت و در تضاد با تيرگی فزاينده روابط دو کشور، چشمگير شد.

طی چند سال اخير، "ديپلماسی کشتی" به عنوان نسخه ای کمرنگ از "ديپلماسی پينگ پنگ" که در سال ۱۹۷۱ به برقراری روابط ديپلماتيک بين ايالات متحده امريکا و جمهوری خلق چين منجر شد، مطرح شده است.

بر همين اساس و برخلاف شرايط کلی حاکم بر روابط ايران و امريکا، رابطه فدراسيون های کشتی دو کشور به گرمی گراييده است.

اما حضور آمريکا به همين جنبه نمادين محدود ماند و چندان ارزش ورزشی نيافت. زيرا اين کشور هم با نفرات اصلی خود پای به مسابقات نگذاشته بود و حتی کشتی گيران با تجربه تر اين تيم نيز (که با ۱۴ کشتی گير به ايران آمده بود)، پس از اطلاع از عدم حضور نفرات اصلی تيم ايران، از شرکت در مسابقات انصراف دادند و ميدان را به هم تيمی های جوانتر خود واگذار کردند.

در حقيقت، زمان اين دوره از مسابقات آنچنان نامناسب بود که با وجود آنکه امسال ايران در جام ياريگين شرکت کننده ای نخواهد داشت و نيز با اينکه مسئولان فدراسيون کشتی، اين دوره از مسابقات را به عنوان مسابقات انتخابی نفرات اعزامی به جام جهانی اعلام کرده بودند،‌ اکثر کشتی گيران شاخص تيم ملی ايران به دليل خستگی و عدم انگيزه کافی، از شرکت در آن سر باز زدند.

جوايز نامناسب

درحالی که کشورهای کوچک حوزه خليج فارس با صرف هزينه های هنگفت و درنظر گرفتن جوايز چشمگير و اغواکننده، توانسته اند ضمن کسب ميزبانی مسابقات معتبر ورزشی، شاخص ترين نفرات جهان را در رشته های گوناگون، از تنيس و دوميدانی گرفته تا اتومبيل رانی فرمول يک، به حضور در کشورهای خود و شرکت در اين مسابقات ترغيب کنند،‌ فدراسيون کشتی ايران با همه سابقه و اعتبار خود، حتی از ايجاد انگيزه های مالی در قهرمانان کشتی جهان نيز ناتوان است.

در بيست و هفتمين دوره مسابقات کشتی جام تختی، جوايز نفرات اول،‌ دوم و سوم  اوزان هفتگانه به ترتيب، سه، دو و يک هزار دلار امريکا بود. اين در حالی است که شايد تنها بهای بليت دوسره از امريکا يا کوبا به ايران، بيش از اين مبالغ باشد!

اين جوايز حتی برای اغوای کشتی گيران مطرح ايران نيز کافی نبود؛ چرا که اکثر آنان در ازای حضور در ليگ سراسری کشتی، مبالغی چندين برابر اين جوايز را دريافت می کنند.

موقعيت جغرافيايی

هرچند ميزبانی مناسب شهر بندرعباس و هيات کشتی استان هرمزگان و نيز استقبال خوب تماشاگران بندرعباسی، از معدود نکات مثبت اين دوره از مسابقات بودند، اما واقعيت آن است که ثبات جغرافيايی محل برگزاری اين مسابقات هم از جمله عواملی است که می توانست به اعتبار و جايگاه اين مسابقات در تقويم های فيلا و فدراسيون های کشورهای صاحب کشتی کمک کند.

بدنسازی متناسب با شرايط اقليمی محل برگزاری مسابقات ورزشی، خصوصاً در رشته های قدرتی همچون کشتی، از عوامل تعيين کننده در ورزش امروز دنياست که گرايش و پشتوانه علمی پيدا کرده است.

نمی توان کتمان کرد که تغيير محل برگزاری چنين مسابقاتی از سطح دريا تا شهرهای مرتفع و کوهستانی کشور، به موقعيت و اعتبار جهانی آن لطمه زده است.

با نگاهی کوتاه به تقويم فيلا متوجه می شويم که به عنوان مثال، جام ايوان ياريگين،‌ همواره در شهر کراسنويارسک و در اواخر ژانويه برگزار می شود.

در مجموع  بايد گفت که به رغم اعتبار و سابقه ايران در کشتی جهان،‌ جام جهان پهلوان تختی برای دست يافتن به جايگاهی همچون جام های معتبر ايوان يارگين و اوماخانوف روسيه يا ياشار دوغوی ترکيه و دان کولوف بلغارستان، راهی طولانی و پرپيچ و خم را در پيش دارد.

تصاوير اين مطلب همگی برگرفته از سايت دوربين دات نت، پايگاه عکس خبری ايران هستند.