چند هفته ای بود که نشریات ورزشی ایران از انتقال چند تیم تهرانی به ویژه «صبا باتری» و «راه آهن» به شهرستان ها خبر می دادند تا این که سه شنبه (چهارم تیرماه ۱۳۸۷)، صحبت های «علی بنایی»، نماینده مردم «قم» در مجلس شورای اسلامی مشخص کرد انتقال تیم صبا باتری تهران به شهرستان قم نهایی شده است.
بدین ترتیب با توجه به انتقال پاس به همدان در سال گذشته، صبا باتری دومین تیم لیگ برتر است که در کمتر از یک سال از پایتخت جدا می شود و به شهرستانی که در سال های اخیر هرگز در سطح اول فوتبال ایران صاحب تیم نبوده منتقل می شود.
این دو انتقال، موافقان و مخالفان زیادی را به همراه داشته است و همچنان گزارش هایی درباره انحلال چند تیم دیگر تهرانی نیز منتشر می شود.
فروش تیم از طریق مزایدهدر پایان لیگ ۸۶-۸۵ مسوولان نیروی انتظامی اعلام کردند که فعالیت های تیم فوتبال «پاس تهران» متوقف خواهد شد و امتیاز این تیم قدیمی و پر افتخار به استان همدان واگذار خواهد شد. با وجود اعتراض بسیاری از پیشکسوتان باشگاه پاس و کارشناسان فوتبال این انتقال انجام شد و تیم پاس همدان در لیگ هفتم به جای پاس تهران در رقابت ها شرکت کرد و نتایج بسیار خوبی هم گرفت.
چند ماه بعد خبرگزاری مهر گزارش داد به زودی چنین سرنوشتی به سراغ چند تیم تهرانی دیگر نیز خواهد آمد و در نخستین گام، صبا باتری به استان «گلستان» منتقل خواهد شد. البته مسوولان صبا بلافاصله این خبر را تکذیب کردند.
با این حال در اوایل خرداد ماه، «ابراهیم ترکی»، مدیرعامل این باشگاه در گفتگو با خبرگزاری ایسنا به طور رسمی اعلام کرد که این تیم واگذار خواهد شد و مسوولان صبا از طریق چاپ آگهی، امتیاز تیم فوتبال و بسکتبال شان را به مزایده گذاشتند.
در متن آگهی مزایده آمده بود: «در جهت اجرای برنامه های خصوصی سازی و با توجه به تصمیمات اتخاذ شده در هیات مدیره صبا باتری در نظر است نسبت به واگذاری امتیاز تیم های نام آور ورزشی صباباتری در رشته های فوتبال و بسکتبال از طریق برگزاری مزایده اقدام شود، علاقمندان می توانند جهت آشنایی بیشتر و دریافت اسناد شرکت در مزایده ظرف ده روز از انتشار این آگهی در ساعات اداری با شماره تلفن های *** تماس حاصل فرمایند.»
در همان روزها، اخباری درباره انتقال صبا باتری به شهرهای مختلف از جمله شهرهای استان گلستان، سمنان، قزوین، تبریز و آبادان شنیده می شد. البته «علی سعید لو»، معاون رئیس جمهوری، انتقال صبا باتری به گلستان را منتفی دانست.
وی در گفتگو با ایسنا گفت: «دولت توجه ویژه ای به ورزش دارد. در سفر استانی گلستان مصوب شد که یک تیم در آن استان در سطح ملی داشته باشد. آن ها صبا باتری را میخواستند که این تصویب نشد و قرار شد یک تیم دیگر به این استان داده شود.»
پس از این که چند روز این آگهی در روزنامه ها چاپ شد، ابراهیم ترکی در گفتگو با خبرگزاری فارس عنوان کرد که برای این تیم مشتری پیدا نشده است و مدیر عامل صبا باتری در بیست و یکم خردادماه در گفتگو با خبرگزاری ایسنا عنوان کرد که مسوولان این باشگاه از فروش تیم های شان منصرف شدند و این تیم ها به فعالیت های شان ادامه خواهند داد. او گفت: «پس از جلسات و بررسی هایی که در مجمع شرکت باتری سازی نیرو صورت گرفت، سرانجام تصمیم گرفته شد تا باشگاه صبا باتری به هیچ شهر یا نهادی فروخته نشود و همچنان با قدرت به کار خود ادامه دهد. تنگناها و مشکلاتی در روند کاری باشگاه صباباتری وجود داشت که خوشبختانه مجمع راهکارهایی را ارایه دادند و قرار شد با حل کردن مسایل مختلف باشگاه صبا باتری همچنان با همین نام پابرجا بماند و به کار خود و حضور نمایندگانش در لیگ های رشته های مختلف به خصوص تیم فوتبال صباباتری در لیگ هشتم ادامه دهد.»
انتقال به قمعلیرغم این صحبت های ترکی، ۱۳ روز بعد مشخص شد که «صبا» به قم خواهد رفت. این خبر را نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی در اختیار رسانه ها قرارداد. او عنوان کرد که موافقت رئیس جمهوری به این تصمیم قطعیت بخشیده است.
علی بنایی در مصاحبه خود با «مهرنیوز» گفت: «با هماهنگی و پیگیری های انجام شده در جهت رونق ورزش استان با مساعدت وزارت دفاع با انتقال باشگاه صبا باتری به قم و با موافقت رئیس جمهور مراحل قانونی انتقال باشگاه صبا باتری به قم به مرحله نهایی رسیده است.»
او چند ساعت بعد در گفتگو با «خبرگزاری فارس»، این انتقال را قطعی دانست. همچنین مهندس «متقیان» رئیس هیئت فوتبال استان قم نیز در گفتگو با خبرنگار «مهرنیوز» این خبر را تائید کرد. با توجه به این که شهر قم هرگز در لیگ ایران تیم نداشته و یک شهر فوتبالی به شمار نمی رود این انتقال پیش بینی نمی شد.
وضعیت نامعلوم راه آهنبا جدایی صبا باتری از تهران، «پرسپولیس»، «استقلال»، «سایپا»، «راه آهن» و «پیکان» تیم های پایتخت نشین هستند که در لیگ برتر ایران حضور دارند. به غیر از دو تیم پرطرفدار استقلال و پرسپولیس، خطر واگذاری هر سه تیم دیگر که دولتی هم هستند نیز وجود دارد.
در هفته های گذشته روزنامه های ورزشی، بارها از احتمال انتقال این تیم ها به شهرستان ها خبر داده اند. در این میان بیشتر اخبار راجع به باشگاه «راه آهن» و انتقال این تیم به یکی از دو استان مازندران یا گلستان بوده است.
مدیران این باشگاه تهرانی تا به امروز این اخبار را تکذیب کرده اند. «محمد حسن انصاری فرد»، مدیر عامل این باشگاه، بیستم خرداد ماه ۱۳۸۷ در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا گفت: «تاکنون هیچ صحبتی درباره واگذاری باشگاه راه آهن مطرح نبوده و در حالی که شرکت راه آهن و باشگاه فرهنگی، ورزشی راه آهن دارای مدیر عامل هستند، اما نمی دانم چرا عده ای خودسرانه در این باره صحبت میکنند. در هر صورت این موضع گیری از نظر قانونی صحیح نیست و هیچ برنامه ای در این راستا مطرح نبوده است.»
موسوی نژاد، رئیس هیئت مدیره راه آهن نیز در گفتگو با خبرگزاری فارس درباره اخبار منتشره در ارتباط با انتقال این تیم به استان گلستان توضیح داد: «تا این لحظه تصمیمی برای انتقال باشگاه به استان گلستان گرفته نشده است.»
این در حالی است که روزنامه ورزشی «دنیای فوتبال» با چاپ گزارشی نوشت که به زودی تیم فوتبال راه آهن به شهر شمالی «ساری» واگذار می شود و وزیر راه و ترابری و نمایندگان ساری در مجلس شورای اسلامی بر سر این موضوع به توافق رسیده اند. البته انتقال دو تیم پیکان و سایپا به شهرستان ها فعلا منتفی است. این در حالی است که در اوایل اردیبهشت اخباری درباره انتقال این دو تیم به شهرهایی مثل تبریز یا اردبیل منتشر شده بود.
موافقان و مخالفاندر هیچ یک از کشورهای صاحب فوتبال تیم های فوتبال بدین صورت واگذار نمی شوند و قوانین به مالکان باشگاه ها اجازه نمی دهد که نام باشگاه و محل آن را تغییر دهند.
به عنوان مثال، «رومن آبراموویچ» اجازه ندارد که نام چلسی را عوض کند و این تیم را به جای دیگری منتقل کند. اما در ایران چنین محدودیت هایی وجود ندارد و با موافقت «سازمان تربیت بدنی» می توان چنین انتقال هایی انجام داد.
همان طور که در سال گذشته پاس به همدان رفت و تیم قدیمی «عقاب» تهران یک شبه تبدیل به تیم «شیرین فراز» کرمانشاه شد. حتی تیم هایی چون «تراکتورسازی تبریز»، «فولاد خوزستان» و «صنعت نفت» که در لیگ برتر حضور ندارند به دنبال این هستند تا امتیاز یک تیم لیگ برتری را بخرند و به لیگ برتر بازگردند. کاری که در هیچ جای دنیا دیده نمی شود و در فوتبال حرفه ای اروپا غیر قانونی است.
از آنجا که در تهران به غیر از تیم های استقلال و پرسپولیس سایر تیم ها طرفدار قابل توجه ای ندارند و توسط نهادهای دولتی اداره می شوند، به نظر می رسد دولت و سازمان تربیت بدنی موافق انتقال این تیم ها به شهرستان ها هستند و این فرآیند موافقان و مخالفانی هم دارد.
نشان باشگاه صبا باتری
«کاظم اولیایی»، مدیر عامل باشگاه پاس همدان در این باره می گوید: «این کار کاملا درست است و در راستای خصوصی سازی انجام می شود. تجربه پاس همدان، تجربه کاملا موفقی بود.»
«بیژن ذوالفقار نسب»، مربی کهنه کار فوتبال ایران، انتقال تیم های تهرانی به شهرستان ها را دارای نکات مثبت و منفی می داند: «این تیم ها در تهران طرفدار ندارند، اما در شهرستان ها صاحب طرفدار می شوند. این که به تعداد تماشاگران فوتبال اضافه می شود نکته مثبت این کار است اما باید توجه داشت بعضی از این شهرها تقریبا با فوتبال بیگانه اند. در همین تیم پاس همدان یک بازیکن همدانی هم دیده نمی شود و چه خوب بود مسوولان این شهرها ابتدا سرمایه گذاری می کردند تا فوتبال در شهرشان به صورت ریشه ای به وجود بیاید. نباید یک تیم پرافتخار و قدیمی مثل پاس از بین می رفت تا همدان صاحب تیم شود. بهتر است این تیم های شهرستانی کارشان را از لیگ های پایین تر شروع کنند و بالا بیایند مثل سایر کشورها.»