پیام انجمن «فوتبال علیه نژادپرستی در اروپا» (FARE) برای مسابقات فوتبال جام ملت های اروپا، یورو ۲۰۰۸ ، همان طور که از نامش پیداست: «فوتبال علیه تبعیض و نژادپرستی» است.
این انجمن که با «اتحادیه فوتبال اروپا» یا «یوفا» همکاری تنگاتنگی دارد، برنامههای متنوعی را برای مبارزه علیه تبعیض و گردهم آوردن طرفداران فوتبال از نژادهای مختلف طی مسابقات یورو ۲۰۰۸ که به طور مشترک در کشورهای «اتریش» و «سوییس» درحال برگزاری است تدارک دیده است. در همین راستا هیئت برگزارکننده مسابقات نیز قصد دارد در جریان بازی ها، یک بازیکن را که بر اساس معیارهای یوفا حرکتی جوانمردانه کرده باشد به عنوان قهرمان انتخاب و معرفی نماید.
اما به نظر میرسد تیم های فوتبال اروپایی حاضر در تورنمنت، با تنوع نژادی خود یک قدم جلوتر از این برنامه حرکت کردهاند.
جمع قارهها در اروپا
در مجموع ۱۶ تیم، یا بهتر بگوییم، ۱۶ کشور در این تورنمنت حضور دارند. اما اگر بخواهیم از نظر تعداد ملیت های شرکت کننده حساب کنیم به بیش از ۳۰ ملیت میرسیم که حدود ده تای آنها نیز غیر اروپایی هستند.
مهاجرت های بسیاری که در قارۀ اروپا انجام شده و میشود به راحتی خود را در عرصۀ فوتبال نشان داده است. در میان کشورهای حاضر در جام، «فرانسه»- در کنار «کروواسی»- بیشترین بازیکن مهاجر را دارد که شاید به دلیل آفریقایی الاصل بودن بیشتر آن ها، محسوس تر از تیم های دیگر به نظر آید.
بعد از این دو تیم، «آلمان»، «پرتغال»، «ترکیه»، «سوییس»، «اتریش»، «ایتالیا»، «لهستان»، «یونان»، «روسیه»، «اسپانیا» و «سوئد» به ترتیب در مقام های بعدی قرار می گیرند. در مقابل، تیمهای صد در صد خالص جام هم عبارتند از «جمهوری چک»، «هلند» و «رومانی».
حدود ۵۰ بازیکن در این تورنمنت، در تیم کشوری بازی میکنند که در آن به دنیا نیامدهاند و در میان آن ها، تعداد بازیکنان غیر اروپایی به ۲۲ نفر میرسد که میتوان با آنها یک تیم مجزا به راه انداخت.
فیفا و بازیکنان خارجی
مساله ورود بازیکنان خارجی به تیم های اروپایی رفته رفته آن قدر جدی شده است که «سپ بلاتر»، مدیر «فدراسیون بینالمللی فوتبال» یا فیفا در اوایل ژوئن امسال اصرار بر تصویب قانونی داشت تا هر تیم اروپایی حداقل ۶ بازیکن بومی داشته باشد. البته این تصمیم فقط شامل تیم های باشگاهی اروپا می شود و درصورتی که با قوانین اتحادیه اروپا تناقض نداشته باشد از سال ۲۰۱۲ به اجرا درمی آید.
نگرانی رئیس فیفا از آن است که تیم ها به سادگی بهترین بازیکنان را از نقاط مختلف جهان به خدمت بگیرند و این سبب عدم سرمایه گذاری برای جوانان علاقه مند به فوتبال و مستعد در این کشور ها شود.
انتظار می رود با افزایش بازیکنان خارجی در تیم های مختلف، این بحث در فیفا ادامه یابد و به جامهای قارهای و جام جهانی هم کشیده شود.
پیامدهای واردات فوتبالیست
در حالی که طرفداران فوتبال همواره از وجود بهترین ها در تیم کشور خود استقبال می کنند، وجود بازیکنان خارجی نیز گاهی جنجال برانگیز می شود.
در این میان، بازیکنانی که قبل از ورود به دنیای فوتبال به کشوری مهاجرت کردهاند و تابعیت آن کشور را گرفته اند از این جنجالها مصون میمانند. اما وقتی گرفتن تابعیت کشوری تنها به دلیل پیوستن به تیم ملی انجام می گیرد، سیل موافقان و مخالفان به راه می افتد.
نمونه بارز این مساله، پذیرفتن تابعیت لهستانی «راجر گوئررو» ی برزیلی الاصل بود که از سال ۲۰۰۶ در تیم «لژیا ورشو» بازی کرده است و تابعیت لهستانی خود را در ماه آوریل سال جاری گرفته و زبان لهستانی هم نمی داند.
این اتفاق باعث نارضایتی عدهای از مردم لهستان شد. در ادامۀ این ماجرا، بعد از بازی آلمان و لهستان که در آن لهستان با دو گل هموطن خود «رادولف پودولسکی» مغلوب شد باز هم اعتراضهایی در لهستان شنیده شد.
«میروسلاو اوروشکه» که از سیاستمداران لهستانی است پس از این بازی خواستار لغو تابعیت بازیکنان فوتبال این کشور شد که در تیم ملی کشورهای دیگر بازی میکنند.
این در حالی است که «پودولسکی» پس از بازی اعلام کرده بود: «من دو قلب دارم، یکی آلمانی و دیگری لهستانی.» او اضافه کرده بود که به احترام خانواده و هموطنانش پس از زدن گل ابراز خوشحالی نکرده است.
با تمام این حواشی، فوتبال پر طرفدارترین ورزش اروپاست و میلیون ها نفر در سراسر دنیا نیز بازیهای یورو ۲۰۰۸ را دنبال می کنند. بنابراین همان طور که بازیکنان از نژادهای مختلف به مصاف هم میروند، طرفدارانشان هم که میتوانند از هر کشور و نژادی باشند، آن ها را حمایت می کنند و با وجود «اروپایی» بودن، این جام رنگین کمان ملیت های مختلف میلیونها نفر را در سراسر جهان به هم می پیوندد.