«در این کلاس ها بیشتر به من این موضوع یاد داده شد که آشغال ها را در خیابان نریزیم. تو سطل آشغال بریزیم. خیابان ها را کثیف نکنیم. از سرنگ مردم استفاده نکنیم. عکس زیاد گرفتم تقریبا ۱۸ تا گرفتم و بیشتر از آشغال ها عکس گرفتم و محله هایی که تمیز بود.» این ها را غلام رحیمی کودک ۱۳ ساله می گوید که عکسی از او در نمایشگاه یک هفته ای با عنوان «پنجره» نصب شده بود.
این نمایشگاه، حاصل کارگاهی است که «جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان» با همکاری موسسه «زندگی مثبت ایرانیان» در روزهای ۲۰ تا ۲۶ اردیبهشت در گالری نیکول برگزار کرده است. کارگاه یاد شده با هدف آشنا کردن کودکان با موضوع ایدز و اعتیاد برپا شده بود. عکس های ارائه شده در نمایشگاه توسط کودکان ۱۰ تا ۱۶ ساله، با دوربینهای یک بار مصرف گرفته شد. تجربه ای جالب که در آن کودکان توانستند در مدت زمانی محدود از محیط زندگی و مسائلی که باعث آزارشان می شود، عکس بگیرند.
در کاتالوگ نمایشگاه آمده است: «در بررسی های اولیه به نظر می رسد این طرح به دلیل محدودیت زمانی عجولانه اجرا شد. دوربین عکاسی برای کودکانی که در این شرایط زندگی می کنند، ابزار ی لوکس است و زمان و تمرین بیشتری نیاز دارد تا کودک با آن صمیمی شوند و در مسیری قرار گیرد که با ابزار عکاسی نوع نگاه اجتماعی خویش را ثبت کند و نشان دهد.»
«راحله خوش آمدی»، مدرس عکاسی در انجمن کودکان کار و خیابان می گوید: «این کارگاه چند روزه بود و قبلا هم کلاس عکاسی در جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان داشتیم و با یک گروه ۱۵ نفره کار کردیم. دوره جدید هم در حال شروع شدن است.» وی می گوید: «البته آموزش عکاسی به این بچه ها در این مرحله، فنی نیست، و از دوربین عکاسی تنها به عنوان ابزاری ابزار برای بیان خود، احساسات و عواطفشان و موضوعاتی که با آنها درگیرند، استفاده شده است.» راحله خوش آمدی معتقد است که این کودکان هم به خاطر «کودک بودن» و هم به دلیل شرایط خاصی که در آن زندگی می کنند می توانند نگاه خاصی داشته باشند که آن را ترویج و بزرگترها را با دنیای خودشان آشنا کنند.
خوش آمدی، اضافه می كند: « در این مرحله طرز کار با دوربین های یک بار مصرف را به بچه ها آموزش دادیم و ۱۱۱ دوربین در اختیار همین تعداد از کودکان قرار دادیم که از این تعداد ۶۰ دوربین را برگرداندند. بقیه بچه ها یا دوربین را خراب کرده بودند یا نتوانسته بودند عکاسی کنند. تعداد زیادی از عکسهای این ۶۰ دوربین هم سوخته یا خراب شده بود. در نهایت ۳۳ عکس را در نمایشگاه گذاشتیم.»
«شهلا عطایی»، یکی دیگر از این کودکان عکاس می گوید: «در کلاسهای عکاسی در باره اعتیاد و بیماری ایدز و از این چیزا یاد گرفتم. یک جلسه آمدم و با دوربین کار کردن را یاد گرفتم . و بیشتر موضوع کثیفی برام جالب بود برای عکس گرفتن. اما عکسی که گرفتم به خاطر این بود که این پسره ی توی عکس خیلی من را اذیت می کنه . خانوممون گفتش که کسانیکه اذیتت می کنن از اون ها عکس بگیر.»
اما این که چنین تلاشهایی تا چه حد بتواند کودکان را با آسیبهای محیطی آشنا کند، پرسشی است که پاسخ دادن به آن دشوار است.
«محمد لطفی»، مسوول مددکاری انجمن دفاع از کودکان کار و خیابان معتقد است برگزاری چنین نمایشگاههایی مطمثنا نمی تواند شدت آسیب و خطر موجود را به معنای واقعی کلمه نشان بدهد. او می گوید: «اگر نخواهیم حالت فرمالیته به آن بدهیم، کارهای خیلی بیشتری می شود انجام داد.
کلاس هایی که ما و بچه های «زندگی مثبت ایرانیان» تلاش کردیم برگزار کنیم، حتی انعکاس همین تلاش کوچک هم نیست. البته کارهای انجام شده قابل تقدیر است ولی امیدوارم بتوانیم خیلی جدی تر، مشخص تر ، با نگاهی نه برای تبلیغ برای خودمان، البته نمی دانم این نگاه هست یا نیست، با نگاهی که واقعا مساله اش کودک، آسیب های وارده و تغییر و تاثیر در این مشکل به سمت بهتر شدن و پیشگیری و جلوگیری از این آسیب ها باشد، پیش برویم.»
دکتر «خلیلی»، از «زندگی مثبت ایرانیان» می گوید: پروژه ما در واقع پیشگیری از اچ آی وی برای کودکان پناهنده افغان بود. به همین دلیل پس از استخراج نیازهای آنها و شناخت مشکلاتشان، در حال استفاده از آنها برای پروژه های بعدی هستیم. در حال حاضر این دوره کلاس های آموزشی را در زمینه آگاه سازی درباره اچ.آی.وی و بیماری های مقاربتی، بهداشت بلوغ برای دختران و پسران و دوره های کوتاه عکاسی یک روزه برگزار کردیم.»
«کیشاب کریستا»، مسوول ارشد برنامه ریزی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، که در نمایشگاه حضور داشت، می گوید: «من خیلی تحت تاثیر قرار گرفتم. اولا به خاطر مهارت این کودکان در پیدا کردن سوژه ها، و بعد به این دلیل که این آخرین محصول پروژه ای است برای آگاه سازی بچه ها از ایدز و موضوعات مربوطه، که شریک اجرایی ما آن را آغاز کرد. و در نظر داریم تا کارهای بیشتری را با این ان.جی.او و همچنین دولت ایران انجام دهیم.»