آیرین شیوایی، دانشجوی ۱۹ ساله، با حمایت مالی انوشه انصاری- اولین بانوی گردشگر فضای دنیا، به قطب جنوب سفر کرد. همراهان او در این سفر علمی دو هفته ای، ۶۴ دانش آموز و دانشجو از پنج قاره جهان بودند. ۲۵ دانشمند و راهنما نیز گروه " دانش آموزان روی یخ" را هدایت می کردند. هدف از این برنامه آموزشی، در کنار شناخت شمالگان و جنوبگان، جلب توجه جهانیان به موضوع «گرمایش زمین» بود. گفتنی است که از سال ۲۰۰۰ تا کنون هر ساله تعدادی از نوجوانان رده سنی ۱۴ تا ۱۹ سال از سرتاسر دنیا در این سفر شرکت می کنند.
آیرین شیوایی دانشجوی سال اول رشته فیزیک دانشگاه تهران است. او قبل از شروع دوره دبیرستان به دلیل علاقه زیاد به شناخت ستاره ها، دوره چهار ساله نجوم را در رصدخانه زعفرانیه گذراند. از آنجا که ایران در مقطع کارشناسی رشته نجوم ندارد، تصمیم گرفت تا با گرفتن لیسانس فیزیک، برای فوق لیسانس در گرایش کیهان شناسی یا اخترشناسی شرکت کند. اما دیدن بکرترین، سردترین و بادخیزترین قاره جهان، نظر او را تغییر داده و او اکنون قصد دارد در رشته یخچال شناسی ادامه تحصیل بدهد.
او در مورد علت انتخابش توسط خانم انصاری می گوید: خانم انوشه انصاری می خواست هزینه اعزام یک ایرانی را برای سفر به قطب جنوب تقبل کند. چندین داور از استادان دانشگاه را انتخاب کرد و من بعد از گذراندن دو مرحله امتحان کتبی و شفاهی، پذیرفته شدم. داشتن سابقه فعالیت های علمی خارج از مدرسه، یکی از مهمترین معیارهای انتخاب بود. من برای رصد دو خورشیدگرفتگی به اسپانیا (سال ۱۳۸۳) و ترکیه (سال ۱۳۸۴) سفر کرده بودم، ضمن اینکه سفرهای داخلی زیادی هم به همین منظور رفته بودم.
سوم دی ماه ۱۳۸۶ آیرین شیوایی تهران را به قصد پاریس ترک می کند. سپس در بوینس آیرس – پایتخت آرژانتین با چند نفر از همسفرانش دیدار کرده و با هم به مقصد "اوشوایا" جنوبی ترین شهر دنیا حرکت می کنند. آیرین می گوید: اوشوایا، میلیونها سال قبل مثل جنوبگان پوشیده از یخ بوده و اکنون بعد از گذشت سالها، به علت گرمایش زمین، تنها تکه هایی از یخچال های طبیعی در کوه های مرتفع دیده می شود.
بعد از دو روز اقامت در این شهر، برای سفری دو روزه روی کشتی به سمت قطب جنوب آماده شدیم. تا چشم کار می کرد اقیانوس بود و پرنده های اقیانوس پیمایی که در طول مسیر ما را همراهی می کردند. دیدن درازبالترین پرنده به نام "آلباتراس" که طول بالش به سه و نیم متر می رسد، یکی از لحظات فراموش نشدنی این سفر بود.
کوه های یخی عظیم شناور در آب اولین نشانه های رسیدن به مقصد بودند. دانشمندانی که همراه ما بودند برایمان توضیح دادند که هشتاد تا نود درصد این کوه های یخی زیر آب هستند. طیف رنگی سبز تا آبی تیره این پیکره های مرتفع و عبور دسته ای نهنگ ها و فک های دریایی از کنار کشتی، استقبالی زیبا را برای گروه رقم زد و با دیدن کلونی پنگوئن ها، آغاز به یادماندنی ترین سفر زندگی مان را تجربه کردیم.
آیرین مفیدترین قسمت سفر را بودن در کنار اساتید، محققان و دانشمندان این حوزه می داند؛ در این سفر ماجراجویانه افرادی همچون گوف گرین، راهنمای هیئت های اعزامی به قطب و سفرهای ماجراجویانه از قطب تا قطب و میخائیل تیورین، فضانورد مشهور روسی که تجربه ۲۱۵ روز اقامت در ایستگاه فضایی بین المللی دارد، این تیم دانش آموزی-دانشجویی را همراهی کردند. دو نفر از مسن ترین افراد گروه، دو دانشمندی بودند که دو قله در جنوبگان به نام آنها ثبت شده است.
«آلبوم تصویری سفر آیرین شیوایی را از اینجا ببینید»
در طول این سفر، سمینارها، سخنرانی ها و کلاس های بحث و آموزش زیادی برگزار شد. موضوعاتی از جمله محیط زیست، تغییرات آب و هوا، گونه های در حال انقراض، مصرف بی رویه منابع توسط انسان و راه حل های مقابله با این مشکلات مورد بحث قرار گرفت و از تک تک شرکت کنندگان خواستند تا در هنگام مراجعت به کشورشان این تجربه شان را در حد امکان به دیگران هم انتقال بدهند.
آیرین شیوایی می گوید: من در مرحله اول با برگزاری نمایشگاهی از عکس های قطب جنوب، زیبایی شگفت آور این منطقه را به معرض نمایش خواهم گذاشت و بعد می گویم با این روندی که در پیش داریم، این زیبایی، ۲۵ تا ۵۰ سال دیگر از بین می رود! این همان فلسفه ای بود که سفرمان به قطب جنوب، بر مبنای آن شکل گرفت.
او همچنین اعتقاد دارد که نوشتن مطالب ساده در روزنامه ها و اطلاع رسانی به مردم، اولین گامی است که برای مبارزه با گرمایش زمین و مشکلات محیط زیستی باید برداشته شود.
تا پیش از این تنها چهار مرد ایرانی، شامل یک کارشناس سازمان جغرافیایی ، مانی میر صادقی کارگردان مستند ساز، بابک امین تفرشی (روزنامه نگار علمی) و حمید خداشناس (اختر شناس آماتور) عازم قطب جنوب شده اند.